GrasProductieRegistratie (GPR)

Het eiwitgehalte van vers gras kan tijdens het weideseizoen sterk veranderen. Met GrasProductieRegistratie krijgen melkveehouders actuele informatie over grasgroei en graskwaliteit. Daarmee kunnen zij het rantsoen tijdig bijsturen en vers gras beter benutten.

Wat is GrasProductieRegistratie?

Bij GrasProductieRegistratie, kortweg GPR, worden de groei, opbrengst en voederwaarde van vers gras gevolgd. Deze informatie helpt melkveehouders bij het plannen van de beweiding en bij het afstemmen van de graskuil, maiskuil, krachtvoer en bijproducten op het actuele grasaanbod.

Binnen Koe en Eiwit is GPR gedurende het weideseizoen van 2024 toegepast bij twintig melkveehouders. Zij lieten wekelijks vers gras analyseren en gebruikten verschillende graslandapps. Onderzocht is hoe deze gegevens kunnen helpen bij het verlagen van het RE-gehalte van het totale rantsoen en wat nodig is om GPR breder in de praktijk toe te passen.

Belangrijkste resultaten

De pilot laat zien dat de samenstelling van vers gras veel dynamischer is dan vaak wordt gedacht.

  • Het RE-gehalte van de grasmonsters varieerde van 78 tot 338 gram RE per kg droge stof.
  • Door regelmatig te meten kregen melkveehouders beter inzicht in de actuele graskwaliteit.
  • Deelnemers konden het krachtvoer en de bijproducten gerichter afstemmen op het eiwitgehalte van het gras.
  • De GPR-deelnemers hadden gemiddeld meer vers gras in het rantsoen dan de vergelijkingsgroep: 15 tegenover 12 procent.
  • Ondanks het hogere aandeel vers gras bleef het gemiddelde RE-gehalte van het totale rantsoen gelijk: 157 gram RE per kg droge stof.
  • Graslandapps zijn nuttig voor planning en het herkennen van trends, maar de berekende waarden bleken niet nauwkeurig genoeg voor een exacte sturing op eiwit.

De ervaringen maken duidelijk dat veel vers gras voeren en sturen op een lager RE-gehalte goed samen kunnen gaan. Actuele, bedrijfsspecifieke informatie maakt het mogelijk om sneller te reageren op veranderingen in het gras.

Lessen voor de praktijk

Wie met actuele grasgegevens het rantsoen wil bijsturen, kan rekening houden met de volgende aandachtspunten:

  1. Laat vers gras gedurende het weideseizoen regelmatig analyseren.
  2. Neem het monster twee tot drie dagen voor het inscharen, zodat de uitslag tijdig beschikbaar is.
  3. Stem krachtvoer en bijproducten af op het gemeten RE-gehalte van het gras.
  4. Let extra goed op in het najaar, wanneer het eiwitgehalte van het gras sterk kan oplopen.
  5. Zorg voor een vaste werkwijze rond monstername, analyse en het verwerken van de uitslagen.
  6. Gebruik graslandapps voor planning en trends, maar baseer de exacte rantsoensturing bij voorkeur op actuele grasanalyses.

Snellere analysetechnieken en een automatische koppeling met rantsoen- en managementprogramma’s kunnen GPR in de toekomst nog beter toepasbaar maken.

Rapport

De toepassingsmogelijkheden van GrasProductieRegistratie (GPR) in de praktijk

Een pilot bij twintig melkveehouders gedurende het weideseizoen van 2024

In dit rapport staan de werkwijze, resultaten en praktijkervaringen uit de GPR-pilot beschreven. Ook wordt ingegaan op de bruikbaarheid van graslandapps, de logistiek rond monstername en de mogelijkheden voor verdere toepassing van GrasProductieRegistratie.

Martine Bruinenberg, Joas Bos en Tamara Wind

Wageningen, december 2025

Achtergrond: grasgroei en voederwaarde

Relaties tussen fysiologie en voederwaarde van gras

Sturen op lagere emissies van ammoniak en methaan

Graskuil en vers gras zijn belangrijke voedingsknoppen voor het beïnvloeden van het RE-gehalte van het totale rantsoen. Dat kan door de hoeveelheid gras aan te passen, maar ook door te sturen op de samenstelling ervan.

Om gericht te kunnen sturen, is kennis nodig over de fysiologische processen achter grasgroei. Het ontwikkelingsstadium, de bemesting, het oogstmoment en de manier van benutten hebben invloed op de voederwaarde en verteerbaarheid van het gras. Dit rapport brengt de beschikbare kennis en de belangrijkste kennishiaten in beeld.

Joas Bos, Bert Philipsen, Jantine van Middelkoop, Martine Bruinenberg en Cindy Klootwijk

Wageningen, 2025

Ervaringen en praktische tips

Lees ook het praktijkartikel over de grote variatie in het eiwitgehalte van vers gras, de ervaringen van de deelnemers en de mogelijkheden om met actuele grasanalyses het rantsoen bij te sturen.